مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری مثبت نگر و آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان بر تاب آوری و خودکارآمدی دانش آموزان دختر دارای افسردگی غیربالینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

چکیده

هدف مطالعۀ حاضر مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری مثبت نگر و آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان تاب آوری و خودکارآمدی دانش آموزان دختردارای افسردگی غیربالینی بود. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی؛ ازجهت گردآوری داده ها میدانی و روش تحقیق تجربی از نوع طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر متوسطه دوم با افسردگی غیر بالینی شهر اهواز که در سال تحصیلی 1398-99مشغول تحصیل بودند که از بین آنها نمونه ای مشتمل بر 45 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب گردید. گروه های آزمایش و گواه به روش تصادفی معادل شدند . درمان شناختی رفتاری مثبت نگر بر اساس مداخله تنظیمی برگرفته از کتاب درمان شناختی رفتاری مثبت نگر (بن نینک،2014) طی ده جلسه 90 دقیقه ای و پروتکل آموزش تنظیم شناختی هیجان گراس در 8 جلسه 90 دقیقه ای به ترتیب در گروه های آزمایش1 و 2 انجام شد وگروه گواه هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد. داده ها به کمک پرسشنامه‌های افسردگی بک و همکاران (1996)، مقیاس تاب آوری کونر و دیویدسون (2003) و مقیاس خودکارامدی عمومی شرر و همکاران (1982) جمع آوری و با استفاده از تحلیل کواریانس یک متغیری (آنکووا) و چند متغیری (مانکوا)، در نرم‌افزار SPSS-24 تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که گروه‌های آزمایش و گواه در مرحله پس‌آزمون از نظر خودکارآمدی، تاب‌آوری تفاوت معنی‌داری داشتند (001/0p <). یعنی، درمان شناختی رفتاری مثبت نگر و آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان باعث افزایش تاب‌آوری و خودکارآمدی در دانش‌آموزان دختر دارای افسردگی غیربالینی شد. همچنین، نمرات درمان شناختی رفتاری مثبت نگر در هر دو متغیر در مقایسه با راهبردهای تنظیم شناختی هیجان به طور معناداری بیشتر بود.
کلید واژه ها: درمان شناختی رفتاری مثبت نگر ، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان ، تاب آوری ،خودکارآمدی، دانش آموزان ، افسردگی غیربالینی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the Effectiveness of Positive Behavioral Cognitive Therapy and Teaching Cognitive Emotion Regulation Strategies on Resilience and Self-efficacy of Female Students with Nonclinical Depression

نویسندگان [English]

  • Seyedeh Narges Salehi 1
  • Zahra Eftekhar saadi 2
  • Mohamad Reza Borna 2
1 PhD Student of Educational Psychology, Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
2 Assistant Professor, Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to compare the effectiveness of positive cognitive behavioral therapy and Teaching cognitive emotion regulation strategies for resilience and self-efficacy of female students with nonclinical depression. This research is applied in terms of purpose; For data collection, field and experimental research methods were pre-test and post-test with control group. The statistical population of this study includes all female high school students with non-clinical depression in Ahvaz who were studying in the academic year 2019-2020, from which a sample of 45 people was selected by purposive sampling. The experimental and control groups were randomly equated . Positive Cognitive Behavioral Therapy Based on Regulatory Intervention Based on Positive Cognitive Behavioral Therapy (Bennink, 2014) in ten 90-minute sessions and Emotional Cognitive Regulation Cognitive Training Protocol in 8 90-minute sessions in experimental groups 1 and 2, respectively. The control group did not receive any training. Data were collected using Beck et al.'s (1996) Depression Inventory, Connor & Davidson Resistance Scale (2003) and Scherer et al.'s (1982) General Self-Efficacy Scale using univariate and Analysis of covariance of one variable (ANKOVA) and multivariate (MANCOVA). Were analyzed in SPSS-24 software. The results showed that the experimental and control groups in the post-test stage were significantly different in terms of self-efficacy and resilience (P <0.001). That is, positive cognitive-behavioral therapy and teaching cognitive emotion regulation strategies increased resilience and self-efficacy in female students with nonclinical depression. Also, the scores of positive cognitive behavioral therapy in both variables were significantly higher compared to cognitive emotion regulation strategies.
Keywords: Positive Behavioral Cognitive Therapy, Cognitive Emotion Regulation Strategies, Resilience , Self-Efficacy, Students, Nonclinical Depression

کلیدواژه‌ها [English]

  • Positive Behavioral Cognitive Therapy
  • cognitive emotion regulation strategies
  • resilience
  • Self-efficacy
  • Students
  • Nonclinical Depression